1. Charakterystyka mebli drewnianych

Nikt nie ma chyba wątpliwości, że drewniane meble są piękne i trwałe. Meble wykonane z litego drewna uznawane są za luksusowe. Jeżeli chodzi o wygląd, już od pierwszego spojrzenia rzuca się w oczy ich przewaga nad sprzętami wykonanymi z tańszych materiałów, takich jak płyta wiórowa czy sklejka.

Drewno to materiał całkowicie naturalny, ponadczasowy i uniwersalny. Można z niego wykonać różne meble, do każdego rodzaju wnętrza. Z drewna produkuje się meble w różnych stylach, między innymi klasycznym, rustykalnym, industrialnym, minimalistycznym. Witryny, komody, łóżka, stoły, krzesła mogą być proste lub z ozdobnym rzeźbieniem, wykonane z różnych rodzajów drewna. Różne są także techniki wykończenia wyrobów, na przykład bejcowanie, lakierowanie. Wszystko to sprawia, że mamy bardzo szeroki wybór drewnianych mebli. Z łatwością można wybrać te, które pasują do charakteru i kolorystyki naszych wnętrz. Drewno również ładnie się komponuje z innymi materiałami, takimi jak kamień, skóra, metal.

Każdy pojedynczy drewniany mebel jest unikatowy, mimo iż należy do serii mebli produkowanych według jednego wzoru. Nie istnieją dwie identyczne deski, każda ma inaczej ułożone słoje czy sęki. Dlatego każdy drewniany mebel różni się od innych jakimś drobnym szczegółem. Meble wytwarzane z litego drewna są droższe, niż te produkowane z płyt wiórowych czy MDF i wykończonych fornirem – cienkim płatem drewna, jednak o wiele ładniej się prezentują i powodują, że nasze wnętrze staje się bardziej prestiżowe.

Drewno to materiał naturalny i ekologiczny, oddychający, odporny na wilgoć, nie rozwijają się na nim łatwo szkodliwe dla zdrowia bakterie. Impregnacja drewna zwiększa jeszcze jego odporność na zwilgocenie.

Wysoka trwałość i solidność to kolejna zaleta mebli z drewna. Odpowiednio pielęgnowane mogą na długo zachować wszystkie swoje walory. Zdarza się, że mamy w domu drewnianą komodę, kredens czy inny sprzęt, który należał kiedyś do pradziadków, a dziś jest cenną pamiątką rodzinną. Drewniane meble zyskują więc wraz z wiekiem na wartości, szczególnie, jeżeli poddawane są renowacji.

2. Przygotowanie mebla do renowacji z uwzględnieniem rodzaju wykończenia (olej, wosk, lakier, farba)

renowacja mebli drewnianych

Renowacja polega na pokryciu starej powierzchni mebla nową warstwą ochronną. Zdarza się również, że powłoka ochronna jest tak zniszczona, że trzeba zastąpić ją nową. Jakie czynności przygotowawcze należy wykonać przed renowacją?

Często nasze stare meble są zachowane w dobrym stanie, powłoka nie jest zniszczona. W takim przypadku wystarczy tylko je odświeżyć, zachowując ich oryginalny wygląd. W tym celu należy delikatnie przemyć powierzchnię mebla, aby zmyć z niej brud. Wiekowe meble zwykle wykończone są politurą, która nadaje powierzchni gładki i lśniący wygląd. Politurowanie polega na wielokrotnym nakładaniu na drewnianą powierzchnię roztworu politury. Po umyciu mebla można nałożyć na niego świeżą warstwę. Dobrze jest, gdy wystarcza tylko taka konserwacja, ponieważ zachowamy wtedy nasz często bardzo cenny, antyczny mebel w oryginalnym stanie.

Nieduże zarysowania lub otarcia na meblach lakierowanych i woskowanych można zlikwidować specjalnym markerem do retuszowania. Jeżeli jednak mamy bardzo sfatygowane drewniane meble, musimy starannie przygotować je do renowacji. W tym celu należy dokładnie oczyścić je ze starych powłok tak, aby odsłonić surowe drewno. Najprościej zrobić to w przypadku mebli olejowanych – wystarczy delikatne szlifowanie papierem ściernym. Stosunkowo prosto usuwa się również wosk. Meble lakierowane, czy wykończone farbą wymagają nieco więcej zachodu. Czyszczenie wykonuje się ręcznie, chemicznie lub mechanicznie.

Ręczne czyszczenie to najpopularniejsza metoda czyszczenia drewna ze starego lakieru lub farby. Stosuje się tutaj papiery ścierne różnej grubości, ręczne cykliny, skrobaki, noże stolarskie. Meble olejowane zwykle wystarczy przetrzeć drobnoziarnistym papierem ściernym.

Czyszczenie mechaniczne wykonuje się za pomocą elektrycznych narzędzi, takich jak szlifierka czy opalarka. W taki sposób oczyszcza się meble pokryte bardzo twardymi lakierami chemoutwardzalnymi, które masowo stosowano w fabrycznej produkcji mebli w latach sześćdziesiątych i siedemdziesiątych XX wieku. W niektórych trudnych przypadkach równie dobrze, a nawet lepiej sprawdzi się jednak dobry, ręczny skrobak.

Chemiczne czyszczenie mebli wykonujemy za pomocą specjalnego środka, jakim jest zmywacz powłok. Skutecznie rozpuszcza on i usuwa zniszczoną farbę czy stary lakier, przywraca drewnianej powierzchni oryginalny kolor. Przed nałożeniem zmywacza dobrze jest mebel rozmontować i zabezpieczyć okucia, zawiasy i inne elementy, których nie chcemy poddać działaniu zmywacza. Również meble woskowane można czyścić chemicznie, za pomocą rozpuszczalnika do wosków.

Po usunięciu starej powłoki ukazuje się nam powierzchnia z surowego drewna. Czasem są w niej pęknięcia, szczeliny, dziury różnej wielkości. Przed nałożeniem nowej powłoki trzeba te ubytki uzupełnić specjalną szpachlą, która po zaschnięciu wygląda jak drewno. Należy dopasować jej kolor do koloru naszej powierzchni.

Po oczyszczeniu mebel należy oszlifować, aby jego powierzchnia była gładka i pozbawiona wszelkich pozostałości lakierów i farb.

3. Woskowanie

renowacja mebli drewnianych

Woskowanie to kolejny sposób na odnawianie mebli drewnianych. Woskować możemy powierzchnie z surowego drewna, odpowiednio przygotowane - wypolerowane i oczyszczone z pyłu, a także politurowane, bejcowane czy olejowane. Wosk zabezpiecza drewno, zamyka dokładnie jego pory, chroni je przed nasiąkaniem wodą. Woskowana powierzchnia jest jedwabiście gładka. Wosk to bardzo szlachetny materiał wykończeniowy. Oprócz wosku bezbarwnego, w sprzedaży dostępnych jest wiele ciekawych i eleganckich odcieni wosku, które doskonale wpiszą się w nowoczesne trendy wystroju wnętrz. Wybierzmy brązowy odcień, jeżeli chcemy wyrównać koloryt drewnianego mebla. Jasne odcienie będą pasować na przykład do mebli rustykalnych, które chcemy postarzyć za pomocą przecierki. Meble woskowane można na bieżąco odświeżać w przypadku powstania drobnych zarysowań czy plam w trakcie użytkowania. Bez obawy pozostawienia przebarwień można przeprowadzać renowację mebli woskowanych punktowo.

Jak wykonujemy woskowanie mebli?

Na przygotowaną powierzchnię nakładamy w niewielkiej ilości wosk za pomocą gąbki, bawełnianej szmatki lub wełny stalowej jak najdrobniejszej. Narzędzie do nakładania musi być delikatne, aby nie powstały rysy. Wosk nakłada się lekko okrężnymi ruchami wzdłuż słoi. Zaraz po nałożeniu pierwszej warstwy drewno nabiera wyrazistości, a rysunek usłojenia staje się bardziej widoczny. Nałożyć trzeba dwie lub trzy cienkie warstwy wosku, po czym odczekać od dwóch do czterech godzin do całkowitego wyschnięcia. Czas wysychania zależy od rodzaju użytego wosku. Następnie należy przejść do polerowania, które musi być wykonane bardzo delikatnie. Można użyć do tego celu na przykład końcówki z filcu nałożonej na wkrętarkę. Polerowanie usunie z powierzchni tłusty film.

Wosk sprawia, że drewniane, nawet bardzo stare meble nabierają szlachetności i pięknego połysku. Wosk wydobywa również pięknie głębię i piękno naturalnego drewna.

Rodzaje wosku do drewna

Wosk znany jako parafina to wosk mineralny. Taki wosk dostępny jest w postaci płynów, kremów, past lub w kostce. Woski, które mają płynną konsystencję, można nakładać na zimno. Twardsze będą czasem wymagały podgrzania. Woski w płynie są najlepsze do woskowania surowego drewna. Lepiej wnikają w głąb drewna i zabezpieczają je. Łatwo jest także użyć ich do woskowania elementów rzeźbionych i toczonych.

Do renowacji starych mebli politurowanych, wykańczania dużych powierzchni, na przykład blatów, a także do konserwacji politurowanych mebli lepsze będą woski w pastach, które są twardsze.

Dostępny w sprzedaży jest również wosk pszczeli uzyskiwany z wydzieliny pszczół, w postaci bloków lub w puszce. Natomiast z liści kopernicji, pochodzącej z Ameryki Południowej otrzymujemy wosk roślinny o specyficznym, zielono - żółtym zabarwieniu.

Woskowanie mebli to dobry sposób na ich zabezpieczenie, jednak renowacja mebli kuchennych, łazienkowych, czy przeznaczonych do bardzo intensywnej eksploatacji powinna być wykonana za pomocą bardziej trwałego środka, na przykład lakieru. Wosk zabezpiecza drewno przed wilgocią, pielęgnuje je tworząc warstwę ochronną, lecz nie wnika w nie tak głęboko jak olej. Powłoka na meblach po woskowaniu jest elastyczna i powinna być co jakiś czas odnawiana.